Digitale tachograaf twintig jaar in gebruik: cyberveiligheid steeds belangrijker

De digitale tachograaf bestaat inmiddels twintig jaar en heeft in die periode een belangrijke plaats gekregen binnen het Europese wegtransport. De technologie ondersteunt de controle op rij- en rusttijden en speelt daarmee een centrale rol bij de naleving van Europese transportregels.

Nu de digitalisering van vrachtwagens en transportprocessen in hoog tempo verdergaat, verschuift de aandacht naar een nieuwe uitdaging: de beveiliging en betrouwbaarheid van digitale systemen.

Dat was een van de onderwerpen die aan bod kwamen tijdens IAA Transportation 2026 in Hannover. IRU-president Radu Dinescu benadrukte daar dat verdere digitalisering alleen succesvol kan zijn wanneer technologiebedrijven, vervoerders en brancheorganisaties nauw met elkaar samenwerken.

Van controle-instrument naar digitaal ecosysteem

De tachograaf heeft zich de afgelopen twintig jaar ontwikkeld van een systeem dat voornamelijk gegevens over rij- en rusttijden registreert tot een belangrijk onderdeel van het bredere digitale transportlandschap.

Digitale en slimme tachografen worden inmiddels gebruikt bij toezicht en handhaving van Europese sociale regelgeving en andere voorschriften binnen het wegtransport.

Tegelijkertijd worden voertuigen en transportprocessen steeds sterker met elkaar verbonden. Gegevens worden op grotere schaal verzameld, verwerkt en uitgewisseld. Daarmee neemt ook de afhankelijkheid van digitale systemen toe.

Volgens de IRU betekent die ontwikkeling dat cyberveiligheid, gegevensbetrouwbaarheid en de digitale weerbaarheid van transportsystemen steeds belangrijker worden.

“De toekomst van onze sector is digitaal. Dat is geen voorspelling; het gebeurt nu al om ons heen”, stelde IRU-president Radu Dinescu tijdens de beurs.

Cyberveiligheid wordt een gezamenlijke verantwoordelijkheid

Met de verdere digitalisering ontstaan volgens de IRU nieuwe risico’s. Vervoerders, chauffeurs en toezichthouders vertrouwen steeds meer op digitale informatie en systemen. Wanneer die systemen worden verstoord of gegevens niet betrouwbaar zijn, kan dat gevolgen hebben voor de dagelijkse bedrijfsvoering én voor toezicht en handhaving.

De organisatie benadrukt daarom dat cyberveiligheid niet door één technologiebedrijf of één brancheorganisatie kan worden opgelost.

De transportsector beweegt volgens de IRU richting voertuigen en diensten die steeds meer met elkaar communiceren, verder worden geautomatiseerd en intensiever gebruikmaken van data. Dat vraagt om een gezamenlijke aanpak waarbij veiligheid vanaf het ontwerp van digitale toepassingen wordt meegenomen.

Steeds meer systemen naast elkaar

Een andere uitdaging is de groei van het aantal digitale systemen waarmee transportbedrijven te maken krijgen.

De IRU noemt onder meer systemen en toepassingen zoals RTPD, ERRU, TachoNet en eFTI. Deze zijn ontwikkeld voor verschillende vormen van gegevensuitwisseling en regelgeving.

Voor transportbedrijven betekent dit in de praktijk dat zij met meerdere digitale omgevingen en processen moeten werken. Volgens de IRU wordt het daarom steeds belangrijker dat deze systemen goed met elkaar kunnen communiceren.

Interoperabiliteit moet administratieve druk verminderen

Het sleutelwoord daarbij is interoperabiliteit: verschillende systemen moeten gegevens met elkaar kunnen uitwisselen zonder dat bedrijven telkens afzonderlijke processen moeten doorlopen.

Een betere technische koppeling tussen systemen kan ervoor zorgen dat transportbedrijven informatie efficiënter kunnen aanleveren en hergebruiken. Dat kan de administratieve belasting verminderen en tegelijkertijd bijdragen aan meer consistente handhaving.

Voor de transportsector wordt het daarmee steeds belangrijker dat digitalisering niet leidt tot nóg meer losse systemen, maar juist tot een geïntegreerd digitaal ecosysteem.

Technologie moet aansluiten op de dagelijkse praktijk

Volgens de IRU moet bij de ontwikkeling van nieuwe digitale toepassingen niet alleen worden gekeken naar wat technisch mogelijk is. Minstens zo belangrijk is de vraag of de oplossing daadwerkelijk werkt voor transportbedrijven en chauffeurs.

Daarom pleit de organisatie voor een nauwere samenwerking tussen technologieontwikkelaars, vervoerders en brancheorganisaties.

De samenwerking tussen de IRU en technologiebedrijf Aumovio, die inmiddels twintig jaar teruggaat, werd tijdens IAA Transportation aangehaald als voorbeeld van die ontwikkeling.

De volgende stap in de digitalisering van het wegtransport draait volgens de IRU dan ook niet uitsluitend om nieuwe technologie. Betrouwbaarheid, veiligheid, uitwisselbaarheid van gegevens en gebruiksgemak zullen minstens zo bepalend zijn.

De digitale tachograaf staat aan het begin van een nieuwe fase

Twintig jaar na de introductie is de digitale tachograaf uitgegroeid tot een vast onderdeel van het Europese wegtransport. Tegelijkertijd verandert de omgeving waarin de tachograaf functioneert snel.

Met steeds meer verbonden voertuigen, digitale regelgeving en geautomatiseerde gegevensuitwisseling komen nieuwe vraagstukken naar voren. Cybersecurity en gegevensintegriteit worden daarbij belangrijke voorwaarden voor een betrouwbaar digitaal transportsysteem.

Voor vervoerders betekent dit dat digitalisering niet langer alleen gaat over het registreren en controleren van rij- en rusttijden. De komende jaren zal ook de veiligheid van de digitale infrastructuur achter het transport steeds meer aandacht vragen.

TachoByte: kies voor zekerheid

Tachobyte levert sinds 2007 betrouwbare tachograafoplossingen die uw onderneming een stuk gemakkelijker maken. Met onze geavanceerde tachograafsoftware hoeft u zich nooit meer bezig te houden met het handmatig tachograaf uitlezen. Alle gegevens zijn automatisch beschikbaar in het vereiste formaat, waardoor u zonder zorgen voldoet aan de regelgeving en gedoe met de inspecteur voorkomt.